Mình viết bài viết này với mục đích chia sẻ những gì mình trải qua, hi vọng nó giúp ích cho các bạn chuẩn bị sang Úc, hoặc đang tìm hiểu thông tin định cư Úc. Hành trình của mình ở miền đất mới này dù chưa dài như một số các bạn trong nhóm, nhưng mình đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ tận tình của những người anh em, bạn bè... giúp cho quá trình "thiên di" của gia đình mình diễn ra khá là suôn sẻ.

Disclaimer: Bài viết dựa trên kinh nghiệm và sự hiểu biết hạn hẹp của cá nhân mình, có thể có những chỗ chưa đúng, chưa đầy đủ. Mình xin phép không chịu trách nhiệm cho những kết quả ngoài ý muốn mà bạn gặp phải khi áp dụng hoặc làm theo những gì mình viết dưới đây.

1. Sinh hoạt phí:

Một trong những câu hỏi mà các bạn hay hỏi là "chi phí bao nhiêu là đủ". Đây cũng là mối băn khoăn lớn nhất của các bạn/gia đình bạn khi quyết định chuyển đến sinh sống, học tập tại một đất nước xa lạ. Mình cũng từng tự hỏi như thế khi nhận được offer của công ty, cũng không biết với mức lương công ty offer như thế thì có đủ cho cả nhà sinh sống ở Úc hay không.

Theo mình, trước hết các bạn phải nắm rõ salary package của bạn là bao nhiêu 1 năm, và có bao gồm super (lương hưu) hay không. Sau khi có thông tin về lương thì bạn vào trang web https://paycalculator.com.au/ rồi nhập lương của bạn vào, chọn option là có bao gồm super hay không, thì bạn sẽ biết là sau thuế bạn nhận được bao nhiêu. Ở Úc thì công ty sẽ trả lương theo tuần (Weekly) hoặc 2 tuần 1 lần (Fortnightly), dựa vào đó thì bạn sẽ biết được cashflow của mình là như thế nào để tiện tính toán, cân đối chi tiêu trong gia đình.

Dưới đây là breakdown chi phí cơ bản của gia đình mình với 2 người lớn, 2 trẻ con (13 tuổi và 9 tuổi) ở 2 thành phố Melbourne và Sydney mà mình đã có comment ở một post khác. Mình sẽ cố gắng thêm thông tin liên quan đến chi phí để các bạn tiện so sánh và đối chiếu, cái nào phù hợp thì cân nhắc, cái nào không phù hợp thì bỏ qua:

- Tiền thuê nhà khoảng 2k/tháng. Giá thuê này cho 1 căn 2pn nếu bạn ở gần CBD khoảng 15-20km, hoặc 3pn nếu bạn ở cách CBD khoảng trên 25km. Càng gần CBD, ga tàu, siêu thị, trường học có ranking cao, du dân trí cao, giao thông thuận tiện thì giá càng cao. Cảm nhận của mình là giá thuê nhà ở Sydney đắt hơn Melbourne khoảng 30% đến 50%. Nếu bạn ở 1 mình thì có thể tìm share phòng, giá sẽ dễ chịu hơn 1 chút.

- Tiền ăn khoảng 2k/tháng. Nhà mình nấu ăn ở nhà, thỉnh thoảng mới ra ngoài ăn (1 lần/tháng). Con mình có sức ăn tốt, nên nhà mình sức ăn tương đương 4 người lớn. Mình đi siêu thị (Woolworths) kết hợp chợ local để có giá tốt. Nếu bạn đi ALDI hoặc Costco thì giá sẽ rẻ hơn. Chịu khó canh mua khi giảm giá, nhất là những mặt hàng như sữa tắm, khăn giấy, bột giặt, etc.

- Bảo hiểm y tế khoảng 400$/tháng. Giá này là của bảo hiểm cho gia đình của BUPA với mức cover 60% (BUPA trả 60%, bạn trả 40%) và có Extra cho răng và mắt. Nếu bạn không cần mua gói Extra thì giá sẽ rẻ hơn. Và nếu bạn có PR thì giá sẽ rẻ hơn nữa, khoảng 200$/tháng.

- Điện + gas + nước trung bình 250$/tháng. Tiền điện/gas sẽ thay đổi theo mùa, mùa nào cần xài nhiều aircon/heater hơn thì sẽ tốn hơn. Mình tính mức trung bình.

- Điện thoại + internet khoảng 100$/tháng. Do mình làm việc ở nhà nên mình dùng internet tốc độ trung bình với giá 77$/tháng, điện thoại thì dùng pre-paid sim 12 tháng của Boost 200$/năm (17$/tháng) - https://boost.com.au/collections/boost-mobile-12-month-sims. Boost dùng hạ tầng của Telstra nên sóng tốt, đi ra xa city vẫn nghe gọi bình thường, và quan trọng là gọi điện miễn phí không giới hạn về VN. Mình có thể gọi cho ba mẹ mình kể cả khi ông bà đi ra ngoài và không dùng 3G/4G hay wifi.

- Xăng xe + bảo hiểm xe khoảng 300$/tháng. Xe mình bảo hiểm 2 chiều khoảng 130$/tháng. Mình làm việc ở nhà, tuần 2 lần lái xe đi làm cách nhà 50km, cuối tuần đi chợ. Khi thuê nhà các bạn nên cân nhắc quãng đường phải di chuyển đến chỗ làm, nếu thuê nhà ra xa, giá sẽ rẻ nhưng chi phí đi lại sẽ cao.

Ngoài ra, nếu bạn muốn cho con tham gia những môn như bơi lội, đàn, vẽ, võ thì bạn cần phải chi thêm:

- Học bơi: khoảng 20$/buổi/pax (30 phút/buổi)

- Học vẽ: khoảng 45$/buổi/pax (120 phút/buổi)

- Học võ: khoảng 20$/buổi/pax (30 phút/buổi)

Con mình không học đàn nên mình không biết giá, nhưng nghe đồn là đắt như học vẽ.

Đi chơi: Nếu chỉ đơn thuần là đi dã ngoại, picnic thì chỉ tốn tiền xăng. Giá xăng ở Úc hiện tại khoảng 2$/lít, căn cứ quãng đường đi thì bạn có thể tính ra được chi phí xăng. Nếu chạy vô đường toll thì cộng thêm tiền toll vô.

2. Học phí của con:

Đây cũng là một vấn đề đau đầu của các gia đình có con nhỏ, bản thân mình cũng quên mất chuyện học phí của con khi deal lương với công ty. Cũng may nơi mình đến ở là bang Victoria, và con cái của người giữ working visa như mình được học miễn phí.

Nếu bạn đã có PR, thì dù bạn ở bang nào, con cái của bạn khi học trường công (public school) cũng sẽ đóng bằng local students (có thể gọi là miễn phí). Một số trường công học dạy theo chương trình riêng như International Baccalaureate (IB) có thể sẽ thu 1 ít phí để trả tiền cho bản quyền một số môn học trong hệ thống IB (khoảng 500$/năm/trẻ).

Nếu bạn chưa có PR và đang giữ working visa hoặc student visa thì bạn có thể tham khảo trang web dưới đây để biết mức học phí phải đóng cho con bạn:

- Working visa (482) - mình không kiếm được link của chính phủ nên các bạn xem tạm link này: https://gettingdownunder.com/school-fees-children-482-visa-holders/

- Student visa (500): https://www.studyaustralia.gov.au/.../bringing-your-children

Ngoài ra, sẽ có 1 số chi phí mà bạn có thể sẽ phải đóng thêm khi con đi học:

- Đi tham quan, dă ngoại trong ngày (excursion)

- Đi cắm trại (camping)

- Tham gia các hoạt động ngoại khóa (athletics carnival)

Nếu bạn có con nhỏ dưới tuổi đi học primary school thì phí gửi trẻ đi childcare sẽ rất mắc (khoảng 178$/ngày). Đối với trẻ dưới tuổi đi học primary school, thì chính phủ cho 2 ngày đi học miễn phí, những ngày còn lại thì hoặc là bạn phải tự giữ con, hoặc thì gửi con đi childcare.

Giờ học của trẻ ở Úc là từ 9h sáng đến khoảng 3h chiều, nếu cả 2 vợ chồng cùng đi làm, và không thể thu xếp đưa/đón con trước và sau giờ học được thì sẽ có dịch vụ before and after school care, hay còn gọi là OOSH (Out-Of-School-Hours), cho bạn lựa chọn. Giá khoảng 80$/ngày tùy theo khu vực và dịch vụ.

Nếu bạn có PR, bạn có thể apply Child Care Subsidy để hỗ trợ chi trả 1 phần chi phí childcare và OOSH.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về Child Care Subsidy ở link này: https://www.servicesaustralia.gov.au/child-care-subsidy

Có thể dùng tool này để tính xem mức hỗ trợ là bao nhiêu: https://www.startingblocks.gov.au/child-care-subsidy-calculator

3. Đăng kí nhập học cho con:

Một số câu hỏi mình nghĩ các phụ huynh sẽ quan tâm là:

- Con mình đang học lớp A,B,C thì qua Úc sẽ học lớp mấy?

- Thủ tục nhập học như thế nào? Có cần đem học bạ từ VN qua hay không?

- Và nên chọn trường nào cho con mình học?

Trước hết, về ngày nhập học: Ở Úc, ngày nhập học của trẻ thường là cuối tháng 1, đầu tháng 2. Bạn có thể cho con nhập học trễ vài buổi cũng chẳng sao, nhất là ở tiểu học.

Bạn dùng trang web này https://schoolinfo.com.au/, nhập bang, tháng và năm sinh của con bạn thì bạn sẽ biết được là:

- Năm nào con bạn có thể vào mẫu giáo

- Năm nào con bạn có thể vào học lớp chuẩn bị cho lớp 1

- Năm nào con bạn có thể vào học lớp 1 (bắt đầu primary school)

- Năm nào con bạn có thể vào học lớp 7 (bắt đầu high schol)

Ở bên dưới còn có ngày cut-off cho từng bang, ngày này dùng để xác định xem con bạn sẽ đi học lớp nào trong cùng 1 năm sinh.

Ví dụ: Ở NSW, ngày cut-off là 31/7, nếu con bạn sinh năm 2011 và có ngày tháng sinh trước 31/7 thì con bạn sẽ được học lớp 7 vào năm 2023, nhưng nếu con bạn có ngày tháng sinh sau 31/7 thì con bạn sẽ được học lớp 7 vào năm 2024.

Đối với trường công (public school), thì sẽ ưu tiên nhận học sinh mà có địa chỉ cư trú nằm trong catchment zone của trường. Về catchment zone thì các bạn tìm trên Google bằng từ khóa tên bang + school catchment zone thì sẽ ra. Nếu bạn ở ngoài catchment zone của 1 trường mà vẫn muốn cho con học ở trường đó thì cứ lên trường nói chuyện, nếu còn chỗ thì trường sẽ nhận, còn không thì trường sẽ từ chối. Với những trường có ranking cao, thì xác suất được nhận khi bạn ở ngoài catchment zone sẽ thấp hơn.

Thủ tục nhập học ở trường công (mình không có kiến thức về thủ tục ở trường tư và trường đạo nên xin phép không nêu ở đây) thì thường sẽ bao gồm:

a) Giấy chứng nhận chích ngừa (Immunisation certificate).

b) Bằng chứng cư trú trong zone của trường:

+ Hợp đồng thuê nhà/phòng (có thời gian ít nhất 6 tháng), hoặc hợp đồng mua bán nhà, hoặc council rates notice (giấy báo đóng tiền cho council).

+ Bill điện, gas, nước

+ Bill internet, phone

+ Bằng lái xe của Úc.

+ Bảo hiểm xe hoặc bảo hiểm nhà.

Tất cả những giấy tờ trên đều phải có địa chỉ giống nhau.

Nhìn vào những giấy tờ bên trên, bạn có thể thấy là immunisation record (sổ chích ngừa) của con bạn là thứ vô cùng quan trọng mà bạn phải đem theo từ VN (chứ không phải là học bạ). Mình nói quan trọng vì nếu không có nó, trường có quyền từ chối nhận con bạn vào học. Vậy thì, làm sao để có được cái giấy này? Trước khi qua Úc, bạn nên đem sổ chích ngừa của con bạn đi dịch ra tiếng Anh, càng đầy đủ càng tốt. Sau khi qua Úc, bạn book 1 buổi gọi là 'catch up' immunisation với council, hoặc bạn hỏi council lịch của các buổi chích ngừa trong thời gian tới, bạn căn cứ vào đó rồi book 1 buổi để đem số chích ngừa của con bạn ra gặp họ, họ sẽ nhập thông tin chích ngừa của con bạn vào hệ thống Australia Immunisation Register (AIR), đồng thời báo cho bạn biết con bạn còn thiếu những loại vaccine nào. Một số council cho phép bạn upload sổ chích ngừa của con bạn lên trang web của họ, để họ nhập vào AIR giúp bạn. Bạn cũng có thể book lịch chích ngừa ở những phòng khám có cung cấp dịch vụ chích ngừa, họ cũng có thể giúp bạn. Sau khi có thông tin trong AIR, bạn có thể tạo myGov account (https://my.gov.au/) và link myGov của bạn với My Health Record để trích xuất immunisation certificate của con bạn để nộp cho trường, hoặc bạn cũng có thể gọi lên AIR để họ gửi cái immunisation certificate qua mail về địa chỉ nhà bạn.

Note: Update thêm từ comment của 1 bạn bên dưới, là nếu bạn chưa có PR thì không link được tài khoản myGov với My Health Record. Bạn phải đăng kí một cái gọi là Individual Healthcare Identifier (IHI) - https://www.servicesaustralia.gov.au/how-to-get-individual-healthcare-identifier. Bạn download form để request Asutralia Service cấp cho con bạn 1 số IHI để bạn có thể truy xuất lịch sử chích ngừa của con bạn.

Về việc chọn trường cho con, khi mình mới qua Úc, mình có hỏi những đồng nghiệp là dân local thì họ nói là đối với họ, ở cấp primary thì trường nào cũng được. Nhưng mình lại có quan điểm khác 1 chút: Khi mình là dân nhập cư, việc con của mình có nhanh chóng hòa nhập cộng đồng hay không, phụ thuộc rất lớn vào trường mà con mình học tập. Bạn bè của con mình sẽ ảnh hưởng lớn đến con mình hơn là mình. Ví dụ: Nếu đa số bạn bè của con bạn có mục tiêu là thi vào trường selective thì kiểu gì con bạn cũng sẽ nhăm nhe thi vào selective mà chẳng cần bạn phải ép buộc hay dụ dỗ nó.

Do vậy, mình có chọn trường cho con mình theo những tiêu chí sau đây:

- Ranking của trường.

- Sự thân thiện của giáo viên, phụ huynh.

- Sự đa dạng về chủng tộc của học sinh.

- Dân trí của khu vực quanh trường.

- An ninh.

Một điều dễ nhận ra là giá nhà quanh trường tốt, ở khu an ninh cao luôn cao hơn những chỗ khác.

4. Thuê nhà:

Ở Úc có 2 trang web về nhà cho thuê là trang https://www.domain.com.au/ và https://www.realestate.com.au/. Nếu bạn chưa từng thuê nhà ở Úc, sẽ rất khó để thuê được nhà (nhất là thuê từ VN) vì những lý do sau:

- Bạn phải đi inspect nhà, agent phải ghi nhận là bạn đã từng inspect nhà thì họ mới cho bạn thuê. Bạn có thể nhờ người inspect giùm.

- Phải có lịch sử thuê nhà, agent sẽ hỏi bạn đã từng ở những chỗ nào. Họ sẽ đòi contact của agent mà bạn đã thuê để làm reference check.

- Phải nộp đơn xin thuê, nói rõ lý do vì sao muốn thuê nhà này.

- Phải ghi rõ income để họ biết bạn có khả năng trả tiền thuê nhà hay không. Agent có thể yêu cầu bạn cung cấp payslip.

- Nếu bạn đi làm công ty, agent có thể yêu cầu thông tin của xếp bạn để làm reference check.

Giải pháp cho những bạn mới từ VN qua mà chưa có lịch sử thuê nhà là:

- Cung cấp bank statement với số dư trong tài khoản đủ để trả tiền nhà trong ít nhất 6 tháng.

- Offer trả tiền thuê nhà cao hơn 5-10$/tuần.

- Offer trả trước 2-3 tháng tiền thuê nhà.

Mình không biết những cách trên có thực sự đúng hay không nhưng nó work với mình, mặc dù chủ nhà không yêu cầu mình trả trước cũng như không đòi thêm tiền nhà của mình.

Kết:

Cảm ơn các bạn đã đọc đến đây. Mình chúc các bạn mọi sự suôn sẻ trong quá trình "thiên di" của mình!!!